سه شنبه , ۲۱ /۰۸ /۱۳۹۸
خانه / تربیت کودک / چند روش کاربردی برای فرزندپروری و تربیت کودک

چند روش کاربردی برای فرزندپروری و تربیت کودک

پرورش و تربیت کودک یکی از سخت­ ترین و رضایت­ بخش ترین کارها در جهان است و یکی از آنهایی است که ممکن است احساس کنید برای آن آماده نیستید. در اینجا نه نکته برای پرورش فرزندان و تربیت کودک ذکر می­ کنیم تا به شما کمک کند احساس رضایت بیشتری به عنوان والدین داشته باشید.

تقویت عزت نفس کودک

کودک وقتی خودش را از طریق چشمان والدین می­بیند، شروع به رشد احساسش به عنوان نوزاد می­ کند. تُن صدا، زبان بدن و هر حرف شما توسط کودکتان جذب می­ شود. کلمات و حرکات شما به عنوان والدین بیش از هرچیز دیگری بر رشد عزت نفس آنها اثر دارد.

تحسین موفقیت ­ها، هرقدر هم کوچک، باعث احساس غرور آنها خواهد شد، اجازه دادن به کودک برای انجام کارها به طور مستقل باعث می­ شود آنها احساس توانایی و قوی بودن بکنند. در مقابل، کم ارزش جلوه دادن نظراتشان یا مقایسه ناخوشایند کودک با دیگران باعث ایجاد احساس بی ارزش بودن در کودکان می ­شود.

از کلمات و صحبت­ ها به هیچ وجه به­ عنوان سلاح استفاده نکنید. نظراتی مانند “چه کار احمقانه­ ای می­کنی!” یا “تو بیشتر از برادر کوچکت شبیه بچه­ ها رفتار می­ کنی!” به اندازه تنبیه بدنی به کودکتان آسیب می ­زند.

کلمات خود را با دقت انتخاب کنید و مهربان باشید. اجازه دهید کودک شما بداند که هرکسی اشتباه می­ کند و شما هنوز هم او را دوست دارید حتی اگر رفتارش را نمی­ پسندید.

خوب بودنشان را ببینید

آیا تا به ­حال به این موضوع فکر کرده ­اید که در یک روز چندبار واکنش منفی به کودکتان داشته ­اید؟ در این­ صورت ممکن است خودتان را بیشتر منتقد و عیب­ جو ببینید تا تعریف کننده و مشوق. چه احساسی در مورد رئیسی دارید که با شما بیشتر منفی رفتار می­ کند؟ حتی اگر بدانید که قصد و هدف خوبی دارد!

موثرترین روش این است که هنگامی که کودک کار درستی انجام می­ دهد او را ببینید و تشویق کنید: “بدون اینکه کمک بخوای تخت­ خوابت رو درست کردی؟ آفرین این عالیه!” “داشتم نگاه می­ کردم که با خواهرت بازی می­ کردی و خیلی با حوصله بودی”. این اظهارات بیشتر باعث تشویق به انجام رفتارهای خوب در طول زمان نسبت به سرزنش­ های تکراری می­ شود.

هر روز چیزی رو برای تحسین کردن پیدا کنید. برای تشویق و پاداش دادن سخاوتمند باشید. عشق، در آغوش کشیدن و تعاریف شما می­ توانند پاداش­ هایی شگفت­ انگیز و البته کافی باشند. به زودی متوجه خواهید شد که کودکتان بیشتر از رفتاری که دوست داشتید در او ببینید رشد کرده است. تشویق در تربیت کودک نقش بسیار پررنگی دارد زیرا باعث تثبیت رفتارهای مثبت خواهد شد.

چارچوبی قرار دهید و به نظم خود پایبند باشید

نظم در هر خانواده ­ای ضروری است. هدف از نظم این است که کودک رفتارهای قابل قبول انتخاب کند و خود کنترلی را یاد بگیرد. ممکن است فرزندان به راحتی با این محدودیت­ ها کنار نیایند اما آنها به این چارچوب­ ها برای تبدیل شدن به بزرگسالان مسئولیت ­پذیر نیاز دارند.

ایجاد قوانین در خانه کمک می ­کند کودک انتظارات شما را درک و خود کنترلی او رشد کند. قوانینی مانند: تا تمام نشدن تکالیف مدرسه از تلویزیون خبری نیست و هیچ رفتار بدی مثل ضربه زدن، حرف بد و اذیت کردن مجاز نیست.

ممکن است شما بخواهید که یک سیستم در خانه ایجاد کنید: ابتدا یک هشدار و در ادامه عواقبی مانند از دست دادن امتیازات یا مزایایی که برای او در نظر گرفته ­اید. اشتباه رایج اغلب والدین این است که نمی­ توانند از سیستم عواقب به طور کامل پیروی کنند. شما نمی ­توانید یک روز برای کودک نظم و چارچوبی قرار دهید و روز بعد آن را نادیده بگیرید. در آموزش چیزهایی که انتظار دارید کودک یاد بگیرد ثابت قدم و پایبند باشید. این کار در تربیت کودک باعث درک بهتر او از قوانین می‌شود.

برای کودکتان وقت بگذارید

به دلیل مشغله ­ی زیاد ممکن است والدین و کودک نتوانند وعده­ های غذایی کنار هم باشند و زمانی را برای دور هم بودن اختصاص دهند، اما احتمالا هیچ چیزی برای کودک تا این اندازه مهم نیست. 10 دقیقه زودتر از خواب بیدار شوید تا بتوانید صبحانه را با کودکتان بخورید یا بعد از شام با هم قدم بزنید. والدینی که در تربیت کودک زمان کافی برای او نمی‌گذارند، باعث می‌شوند کودکان اغلب دچار سؤرفتار شوند زیرا کودکان مطمئن هستند که از این طریق جلب توجه می­ کنند.

هر هفته یک شب مخصوص برای دور هم بودن داشته باشید و در آن شب اجازه بدهید که کودک شما در انتخاب نحوه گذران آن شب کمک کند. به راه­ های مختلف ارتباط برقرار کردن توجه کنید، مثلا یک هدیه یا چیزی خاص در کنار ظرف غذای او قرار دهید.

به نظر می­ رسد که نوجوانان به نسبت کودکان کوچکتر نیاز به توجه کاملِ کمتری از والدین دارند زیرا فرصت­ های کمتری برای والدین و نوجوانان وجود دارد که باهم باشند. والدین باید در هنگام تربیت کودک بهترین تلاش خود را بکنند و خصوصا زمانی که نوجوانشان ابراز تمایل به گفتگو یا مشارکت در فعالیت­ های خانواده می­ کند در دسترس باشند. کنسرت رفتن، بازی کردن و کارهای دیگر با نوجوانتان باعث ایجاد ارتباط بهتر می­ شود و اجازه می­ دهد که شما بیشتر در مورد فرزندتان و دوستانش آگاه بشوید.

اگر شاغل هستید احساس گناه نکنید. کارهای کوچک زیادی هستند که می­توانید هنگام تربیت کودک برای او انجام دهید و کودکتان آن­ها را فراموش نمی­ کند مانند: خرید کردن، بازی ­های کوچک، غذا خوردن و غیره.

یک الگوی خوب باشید

یکی از مهم‌ترین نکات در تربیت کودک، الگوی خوب بودن است. اکثر کودکان چگونگی رفتار کردن را از والدین یاد می ­گیرند. کوچک­ترها چیزهای بیشتری از شما یاد می­ گیرند. هنگام عصبانیت در مقابل فرزندتان قبل از اینکه فریاد بزنید یا چیزی را خراب کنید به این فکر کنید که آیا این رفتاری است که می­ خواهید فرزندتان هنگام عصبانیت داشته باشد؟ مراقب باشید چون شما به طور مداوم توسط فرزندتان مشاهده می­ شوید. مطالعات نشان داده است کودکانی که خرابکاری انجام می­ دهند معمولا یک الگو برای این­ کار در خانه داشته ­اند.

الگوی صفاتی باشید که می ­خواهید در کودکتان ببینید: احترام، دوستی، صداقت، مهربانی، تحمل. رفتار متواضعانه نشان بدهید. برای دیگران کارهایی بکنید بدون اینکه انتظار پاداش داشته باشید. تعاریف و تشکر خود را بیان کنید. مهم ­تر از همه، با فرزندتان طوری رفتار کنید که انتظار دارید دیگران با شما رفتار کنند.

در الویت گذاشتن ارتباطات

شما نمی­ توانید انتظار داشته باشید که کودکتان همان کاری را انجام دهد صرفاً به این دلیل که شما می­ گویید بکن. آنها نیازمند توضیح دلایل همانند بزرگسالان هستند و حتما لایق این توضیحات هم هستند. اگر شما زمان کافی برای توضیح دادن ندارید، کودکان در مورد ارزش­ ها و انگیزه ­های شما شگفت زده می­ شوند و ممکن است به اساس آنها شک کنند. والدینی که دلایل را به فرزندشان می­ گویند به آنها اجازه می­ دهند تا بفهمند و یک یادگیری بدون قضاوت داشته باشند.

انتظارات خود را شفاف بیان کنید. اگر مشکلی وجود دارد آن را توضیح دهید، احساس خود را بگویید و فرزندتان را دعوت کنید تا با شما بر روی راه حل کار کند. مراقب باشید که حتما سیستم عواقب را شامل بشود. پیشنهادهایی بدهید و اجازه بدهید از پیشنهادها انتخاب کند. اگر پیشنهادی داد از پیشنهاد او نیز استقبال کنید. مذاکره کنید. کودکانی که در تصمیم ­گیری شرکت می­ کنند انگیزه ­ی بیشتری برای انجام دادن نیز دارند.

اهمیت ارتباط در تربیت کودک

برای تعیین سبک تربیتی خود منعطف و مشتاق باشید

اگر اغلب احساس ناامیدی از رفتار فرزندتان می­ کنید، شاید انتظارات غیر واقعی دارید. احتمالا برای والدینی که همیشه به “بایدها” فکر می­ کنند (مثلا کودک من باید این مسئله رو حل کنه)، مطالعه در این موضوع یا صحبت با دیگر والدین یا متخصصان رشد کودک مفید واقع شود.

محیط اطراف کودک بر رفتار او تاثیرگذار است، پس شما می ­توانید با تغییر محیط برخی رفتار او را تغییر بدهید. اگر متوجه شدید که دائما به کودک دو ساله­ تان “نه” می ­گویید، به دنبال راهی برای تغییر محیط اطراف خود باشید که چیزهای کمتری خارج از محدوده مجاز وجود داشته باشد. این باعث ناراحتی و ناامیدی کمتر هردوی شما می ­شود.

همان­طور که کودکتان تغییر می­ کند، شما نیز مجبور هستید به تدریج سبک تربیتی خود را تغییر دهید. چیزهایی که الان در تربیت کودکتان به کار می­ گیرید ممکن یک یا دو سال بعد به درستی کار نکنند.

نوجوانان تمایل کمتری برای الگو گرفتن از والدین دارند و بیشتر به همسالان خود علاقه نشان می­ دهند. اما در حالی ­که به نوجوان خود اجازه کسب استقلال بیشتر می­ دهید همچنان به راهنمایی، تشویق و انضباط داشتن ادامه دهید و از هر لحظه­ ی ممکن برای برقراری ارتباط با او استفاده کنید.

نشان دهید که علاقه ­ی شما بی قید و شرط است

به عنوان والدین شما مسئول اصلاح و هدایت فرزندتان هستید. اما چگونگی فهم کودک از حرف­ های شما به نحوه بیان راهنمایی ­ها و اصلاح ­های شما دارد.

هنگامی­ که می­ خواهید با فرزندتان در مورد اشتباهی صحبت کنید، از سرزنش، انتقاد یا عیب ­جویی خودداری کنید زیرا باعث تخریب عزت نفس او می­ شود و می­تواند باعث خشم او بشود. در عوض، تلاش کنید حتی در هنگام ادب کردن فرزندتان او را پرورش دهید و تشویق کنید. مطمئن شوید اگرچه می­ دانند که شما می­ خواهید و انتظار دارید دفعه ­ی بعد بهتر شوند، اما عشق و علاقه­ ی شما به این موضوعات وابسته نیست.

محدودیت­ هایتان به عنوان والدین را بشناسید

با این موضوع روبرو شوید که شما یک والدین بدون اشکال نیستید. به عنوان یک عضو خانواده نقاط ضعف و قوتی دارید. توانمندی ­های خود را بشناسید، “من متعهد و با محبت هستم”. به خودتان قول بدهید که روی نقاط ضعف خود در تربیت کودک کار می­ کنید، “من نیاز دارم تا در نظم و انضباط کودکانم محکم ­تر باشم”. سعی کنید انتظارات واقعی از خودتان، همسرتان و فرزندانتان داشته باشید. شما نیاز نیست که تمام پاسخ ­ها را داشته باشید، به خودتان سخت نگیرید.

سعی کنید پدر یا مادر بودن را به یک کار قابل کنترل تبدیل کنید. به جای اینکه تلاش کنید همه چیز را یک باره حل کنید به بخش­ هایی که نیاز به توجه بیشتری دارد تمرکز کنید. زمانی را برای شاد بودن خودتان به تنهایی یا با همسرتان اختصاص دهید. توجه به نیازهای خودتان شما را خودخواه نمی­ کند. این یعنی شما به خودتان اهمیت می­ دهید و به عنوان الگوی فرزندتان این موضوع بسیار با اهمیت است.

درباره‌ی مسعود مرادی

همچنین ببینید

انگشت در بینی کردن کودکان

انگشت کردن در بینی کودکان

چرا کودکان انگشت در بینی می‌کنند؟ اگرچه برخی از افراد این موضوع را یک “عادت …

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *