یکشنبه , ۲۸ /۰۷ /۱۳۹۸
خانه / روانشناسی / اضطراب جدایی در کودکان و ویژگی‌های آن

اضطراب جدایی در کودکان و ویژگی‌های آن

خداحافظی‌های پر از اشک و ناله در سال‌های اولیه کودکی اتفاقی رایج است. در حدود تولد یک سالگی، بسیاری از کودکان دچار اضطراب جدایی می‌شوند، و زمانی که والدین قرار است آنها را ترک کنند ناراحت و پریشان می‌شوند.

اگرچه اضطراب جدایی بخشی کاملا عادی از رشد کودک است، اما می‌تواند ناراحت کننده باشد.

درک اینکه کودک شما در چه مرحله‌ای قرار دارد و دانستن راهکارهای مقابله، می‌تواند به هر دوی شما برای عبور از این مراحل کمک کند.

در مورد اضطراب جدایی

نوزادان خیلی خوب با سایر مراقبت کنندگان (غیر از والدین) مطابقت پیدا می‌کنند. احتمالا در این دوره والدین بیشتر از نوزادان اضطراب جدایی دارند! تا زمانی که نیازهای آنها برآورده شود، بیشتر نوزادان کمتر از 6 ماه به راحتی با دیگران جور می‌شوند.

بین 4 تا 7 ماهگی، در نوزادان احساس “پایداری شی” ایجاد می‌شود. آنها می‌فهمند که چیزها و انسان‌ها حتی هنگامی‌که خارج از محدوده‌ی دید آنها هستند، همچنان وجود دارند. کودکان یاد می‌گیرند هنگامی که نمی‌توانند پدر و مادر را ببینند، یعنی آنها رفته‌اند. کودکان مفهوم زمان را درک نمی‌کنند، بنابراین نمی‌دانند که مادر دوباره برمی‌گردد، و از غیبت او ناراحت می‌شوند. چه مادر در آشپزخانه باشد، یا اتاق دیگر، یا به محل کار رفته باشد، برای کودک تفاوتی ندارد، ممکن است که او تا دیدن دوباره‌ی مادر گریه کند.

کودکان بین 8 ماه تا یک سال که در حال رشد به کودک نوپا هستند، در مورد جدایی والدین حتی نامطمئن‌تر هستند. هنگامی که والدین تلاش می‌کنند کودک را ترک کنند، این کودکان دچار اضطراب و ناراحتی می‌شوند.

چه کودک را فقط برای چند ثانیه در اتاق با پرستار تنها بگذارید، یا او را در مهد کودک بگذارید، احتمالا کودک با گریه واکنش نشان می‌دهد، به شما می‌چسبد و در مقابل توجه دیگران واکنش نشان می‌دهد.

مدت زمان اضطراب جدایی می‌تواند متفاوت باشد. برخی کودکان بین 18 ماه تا 2 سال و نیم، ممکن است دیرتر با این موضوع کنار بیایند. برخی کودکان هرگز این مسئله را تجربه نمی‌کنند. و برای برخی دیگر، استرس‌های خاص زندگی می‌تواند باعث ایجاد اضطراب جدایی بشود: محل جدید مهد کودک یا پرستار جدید، خواهر یا برادر جدید، تغییر محل زندگی، یا ایجاد تنش در خانه.

اضطراب جدایی کودک

چه مدت طول می‌کشد؟

بسته به کودک و نوع پاسخ والدین، مدت زمان طول کشیدن اضطراب جدایی می‌تواند متفاوت باشد. در بعضی موارد، بسته به خلق‌وخوی کودک، اضطراب جدایی می‌تواند از نوزادی تا سال‌های اول مدرسه طول بکشد.

اضطراب جدایی که بر فعالیت‌های عادی کودکان بزرگ‌تر اثر می‌گذارد، می‌تواند نشانه‌ای از اختلال اضطراب عمیق‌تر باشد. اگر اضطراب جدایی به طور ناگهانی در کودک بزرگ‌تر دیده شد، احتمالا مشکل دیگری مانند سواستفاده یا تحت فشار قرار گرفتن، وجود دارد.

اضطراب جدایی با احساس عادی کودکان بزرگ‌تر که نمی‌خواهند از والدین جدا شوند فرق دارد، و کودکان تاثیر این موضوع بر والدین را درک می‌کنند. اگر هر زمان که کودکتان گریه می‌کند به اتاق او برگردید یا برنامه‌های خود را لغو کنید، کودک یاد می‌گیرد همیشه از این روش برای جلوگیری از جدایی استفاده کند.

آنچه ممکن است احساس کنید

اضطراب جدایی ممکن است احساسات مختلفی در شما ایجاد کند. اینکه فرزندتان به شما به عنوان پدر یا مادر وابسته شده، می‌تواند احساس خوبی باشد. همچنین شما ممکن است احساس گناه کنید از این‌که برای خودتان وقت صرف می‌کنید و کودک را با پرستار یا در مهد کودک می‌گذارید. یا ممکن است احساس اضطراب و آشفتگی کنید از میزان توجهی که به نظر می‌رسد کودکتان نیاز دارد.

به یاد داشته باشید که بی میلی کودک برای ترک شما، نشانه‌ی خوبی از ایجاد دلبستگی سالم بین شما و فرزندتان است. در نهایت فرزندتان یاد خواهد گرفت که شما بعد از رفتن، باز خواهید گشت و این به اندازه‌ی کافی باعث آرامش او خواهد بود. این موضوع همچنین به بچه‌ها فرصتی برای توسعه‌ی مهارت‌های استقلال و کنار آمدن باشد.

خداحافظی را آسان کنید

این نکات به والدین و کودکان کمک می‌کند که این دوره‌ی دشوار را آسان کنند:

  • وقت‌شناسی همه چیز است. سعی کنید زمانی‌که کودک بین 8 ماه تا 1 سال است و اضطراب جدایی برای اولین در او ظاهر شده است، کودک به مهدکودک نبرید یا به یک فرد ناآشنا نسپارید. همچنین زمانی‌که کودک خسته، گرسنه یا بی‌قرار است، او را ترک نکنید. اگر امکان‌پذیر است، ترک کردن کودک را به بعد از خواب یا وعده‌های غذایی او موکول کنید.
  • تمرین کنید. جدایی از هم و معرفی افراد و مکان‌های جدید را به آرامی تمرین کنید. اگر قصد دارید کودک را به یکی از نزدیکان خود یا یک پرستار جدید بسپارید، زودتر او را دعوت کنید و زمانی‌که شما هم حضور دارید اجازه دهید با کودک آشنا بشود. اگر قرار است کودک را به مهدکودک ببرید، قبل از آغاز این کار، چند بار باهم از آنجا دیدن کنید. برای مدت‌های کوتاه کودک را با پرستار تنها بگذارید و به دوری از شما عادت کند.
  • آرام و استوار باشید. یک برنامه خروج ایجاد کنیدکه در طی آن می‌توانید خداحافظی دلپذیر، دوست‌داشتنی و محکم بگویید. آرام باشید و به فرزند خود اطمینان نشان دهید. به او قوت قلب بدهید که برخواهید گشت ( با مفاهیمی که کودک درک می‌کند، مثلا بعد از ناهار، به او بگویید که چه وقت برخواهید گشت). هنگام خداحافظی گفتن کاملا به او توجه کنید، و زمانی که می‌گویید رفتم، این کار را انجام بدهید، برگشتن فقط اوضاع را خراب‌تر می‌کند.
  • به قول‌هایتان عمل کنید. مهم است کودک مطمئن باشد که زمانی که قول داده‌اید برخواهید گشت. این موضوع بسیار مهم است، زیرا چگونگی اعتماد کودک به شما در طول زمان از اینجا شکل می‌گیرد.

هرقدر هم که ترک کردن کودکی که برای شما گریه می‌کند یا فریاد می‌زند سخت باشد، مهم است که اطمینان داشته باشید پرستار کودک از عهده‌ی آن برمی‌آید. زمانی‌که به ماشین خود رسیده‌اید، احتمالا کودک آرام شده و مشغول بازی با چیزهای دیگر است.

اگر شما مشغول مراقبت از فرزند شخص دیگری هستید که اضطراب جدایی دارد، سعی کنید با کارهایی مثل بازی یا آهنگ خواندن یا کارهای سرگرم کننده‌ی دیگر حواس او را پرت کنید. شاید مجبور بشوید تا زمانی که چیزی نظر کودک را جلب نکرده است، تلاش کنید.

همچنین سعی کنید مادر یا پدر کودک را مقابل او به زبان نیاورید، اما به سوالات کودک به صورت مستقیم و ساده پاسخ دهید. مثلا در پاسخ به این‌که “مامان کی میاد؟” می‌توانید بگویید: “همین‌که ناهار آماده شد مامان هم برمیگرده پیش تو. الان بیا بازی کنیم”.

اضطراب جدایی موقتی است

به یاد داشته باشید که این مرحله می‌گذرد. اگر فرزند ما هرگز توسط شخص دیگری جز خودتان مراقبت نشده است، طبیعتا خجالت می‌کشد یا استرس‌های دیگری دارد، اضطراب جدایی برای این کودکان بیشتر از سایرین است.

به غریزه‌ی خود اعتماد کنید. اگر کودک شما از رفتن به مهد کودکی خاص، یا رفتن نزد پرستاری خاص امتناع می‌کند، و نشانه‌های اضطراب مانند خواب بد یا کاهش اشتها دارد، ممکن است در این موقعیت مشکلی برای او وجود داشته باشد.

اگر اضطراب جدایی شدید تا قبل از دبستان، دبستان یا بعد از آن ادامه دار شد و در فعالیت‌های روزانه کودک مشکل ایجاد کرد، حتما به متخصص مراجعه کنید. این مسئله می‌تواند نشانه‌ای از بیماری جدی‌تر “اختلال اضطراب جدایی” باشد. کودکان مبتلا به این بیماری ترس شدید از دست دادن اعضای خانواده‌شان را دارند و اغلب مطمئن هستند که اتفاق بدی رخ خواهد داد. اگر فرزند شما علائم زیر را دارد، به متخصص مراجعه کنید:

  • علائم وحشت (مانند حالت تهوع، استفراغ یا تنگی تنفس) یا حملات وحشت هنگام جدایی والدین
  • کابوس شبانه در مورد جدایی
  • ترس از تنهایی خوابیدن (اگرچه این مورد در کودکانی که اضطراب جدایی ندارند هم رایج است)
  • نگرانی بیش از حد در مورد گم شدن یا ربوده شدن یا رفتن به جاهایی بدون والدین

برای اکثر بچه‌ها، اضطراب جدا شدن از والدین، بدون نیاز به مراقبت‌های پزشکی تمام می‌شود. اما اگر در این مورد نگرانی دارید بهتر است با پزشک صحبت کنید.

 

درباره‌ی مسعود مرادی

همچنین ببینید

فحش دادن کودک

برخورد با فحش دادن کودکان

بسیار کم هستند کودکانی که حداقل گاه و بی‌گاه بددهنی نکنند یا کلمات نامربوط و …

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *